İmplant tedavisi hangi aşamalardan oluşur?

İmplant tedavisi kaç aşamadan oluşur?

İmplant tedavisi temelde yedi aşamadan oluşur: muayene ve planlama, görüntüleme, cerrahi yerleştirme, iyileşme (osseointegrasyon), ölçü, protezin takılması ve düzenli kontroller. Bazı hastalarda bunlara diş çekimi, diş eti tedavisi veya kemik ekleme gibi hazırlık işlemleri eklenir.

Aşamaların sırası ve süresi herkeste aynı değildir. Örneğin sağlıklı kemiği olan ve dişi uzun süre önce çekilmiş bir kişide süreç görece kısa ilerlerken, önce diş eti tedavisi ve kemik ekleme gereken bir kişide tedavi birkaç aya yayılabilir. Aşağıdaki başlıklar genel bir yol haritasıdır.

İlk muayenede neler değerlendirilir?

İlk muayenede genel sağlık durumu, kullanılan ilaçlar, ağızdaki diğer dişlerin ve diş etlerinin durumu, ısırma ilişkisi ve beklentileriniz değerlendirilir. Bu aşamanın amacı, implantın sizin için uygun olup olmadığını ve uygunsa nasıl bir sırayla ilerleneceğini belirlemektir.

Protez uzmanı açısından bu aşamanın en önemli sorusu şudur: Tedavinin sonunda ağızda nasıl dişler olacak? Diş sayısı, konumu, boyutu ve estetik beklenti baştan tasarlanır; implantların sayısı ve yeri bu tasarıma göre planlanır. Bu yaklaşım, "önce protez, sonra implant" olarak özetlenebilir. Gerekirse ağız modelleri, fotoğraflar veya dijital tarama ile deneme dizilimi hazırlanır.

Genel sağlıkla ilgili risk faktörleri (sigara, diyabet, kemik ilaçları gibi) bu aşamada konuşulur; ayrıntıları implant kimlere yapılır yazısında bulabilirsiniz.

Hangi görüntüleme yöntemleri kullanılır?

Planlamada genellikle panoramik röntgen ve gerektiğinde üç boyutlu görüntüleme, yani konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) kullanılır. KIBT, kemiğin yüksekliğini ve genişliğini, sinir kanalı ve sinüs gibi komşu yapıları üç boyutlu olarak gösterir.

Üç boyutlu görüntülemenin yaygınlaşması ameliyat öncesi analiz ve planlamayı geliştirmiş, dijital planlama ve cerrahi rehberlerin kullanımına kapı açmıştır (Kaynak 1). Aynı derleme, KIBT'nin klasik diş tomografisine göre daha düşük radyasyonla daha iyi görüntü sağladığını belirtir (Kaynak 1). Görüntülemenin radyasyon boyutunu merak ediyorsanız diş röntgeni ve radyasyon yazısına bakabilirsiniz.

Cerrahi aşamada ne yapılır?

Cerrahi aşamada, lokal anestezi altında genellikle diş eti açılır, kemikte implant için yuva hazırlanır ve implant yerleştirilir. İşlemin ardından diş eti dikilir ya da implantın üzerine diş etinden dışarı çıkan bir iyileşme başlığı takılır.

Kemik yetersizse aynı seansta veya önceden kemik ekleme yapılabilir. Yönlendirilmiş kemik rejenerasyonu ve sinüs tabanı yükseltme gibi tekniklerin geliştirilmesi, eskiden implant yapılamayan birçok bölgede tedaviyi mümkün hale getirmiştir (Kaynak 1). Bu işlemler iyileşme süresini uzatır ve ek risk taşır.

Bu aşamada implantlar, önceden planlanan protez konumuna uygun biçimde yerleştirilir. Cerrahi sonrası şişlik, morarma ve hassasiyet görülebilir; enfeksiyon, kanama veya komşu yapılarla ilgili komplikasyonlar nadir de olsa mümkündür.

İyileşme (osseointegrasyon) ne kadar sürer?

Geleneksel yaklaşımda implant, kemikle kaynaşması için birkaç ay yüksüz bırakılır. Cochrane derlemesi, bu sürenin klasik olarak 3 ila 8 ay arasında tutulduğunu belirtir (Kaynak 2). Günümüzde yüzeyi geliştirilmiş implantlarla bazı durumlarda bu süre kısaltılabilmektedir.

Aynı Cochrane derlemesi, yükleme zamanlarını üç grupta tanımlar: bir hafta içinde yapılan hemen (immediat) yükleme, bir hafta ile iki ay arasında erken yükleme ve iki aydan sonra yapılan geleneksel yükleme (Kaynak 2). Hangi zamanlamanın uygun olduğu kemik kalitesine, implantın yerleştirildiği andaki sabitliğine ve protezin türüne bağlıdır. ITI konsensüs raporu, implant yerleştirme ve yükleme protokollerinin planlamada birlikte düşünülmesi gerektiğini vurgular (Kaynak 4).

Hemen yükleme ve diş çekimiyle aynı seansta implant yerleştirme konularını tek günde implant yazısında ayrıntılı ele aldık.

Ölçü ve protez aşamasında neler olur?

İmplant kemikle kaynaştıktan sonra, implantların ağızdaki konumu ölçü ile veya ağız içi dijital tarayıcı ile laboratuvara aktarılır. Bu kayıt, protezin implantlara gerilim oluşturmadan, tam oturacak şekilde üretilmesi için kritik önemdedir.

Protez aşaması genellikle birkaç seanstan oluşur: ölçü, gerekirse ısırma kaydı ve diş dizilimi provası, alt yapı provası ve son takım. Bu sırada bağlantı parçasının (abutment) türü, protezin vidalı mı simante mi olacağı, malzeme seçimi ve dişlerin rengi ile biçimi belirlenir. Ayrıntılar için implant üstü protez türleri yazısına bakabilirsiniz.

Ön bölge gibi estetiğin önemli olduğu alanlarda, kalıcı protezden önce bir süre implant üstü geçici diş kullanılabilir. Bu geçici diş, diş etinin kalıcı dişe uygun biçimde şekillenmesine ve biçim, renk ve konuşma açısından sizin de fikir sahibi olmanıza yardımcı olur.

Takım sırasında ısırma kontrol edilir ve temizlik yöntemleri gösterilir. Tam ark protezlerde veya diş sıkma alışkanlığı olan hastalarda, protezi korumak için gece plağı önerilebilir.

Tedavi bittikten sonra kontroller neden önemlidir?

Protez takıldıktan sonraki kontroller, sorunları erken dönemde yakalamanın tek güvenilir yoludur. Avrupa Periodontoloji Federasyonu kılavuzu, implantlar yüklendikten sonra implant çevresi doku sağlığının periyodik olarak değerlendirildiği, yapılandırılmış bir destek bakım programı kurulmasını önerir (Kaynak 5).

Kontrollerde genellikle diş eti sağlığı, kanama, cep derinliği, gerektiğinde röntgenle kemik seviyesi, vidaların sıkılığı ve ısırma değerlendirilir. İlk kontrollerdeki ölçümler, sonraki yıllarda karşılaştırma için başlangıç değeri olarak kullanılır.

Aşamalar ve olası süreler: özet tablo

Sınırlamalar ve dikkat edilmesi gerekenler

Yukarıdaki aşamalar genel bir çerçevedir; her hastanın sağlık durumu, kemik yapısı ve protez ihtiyacı farklıdır. Hemen yükleme gibi süreyi kısaltan yaklaşımlar yalnızca uygun koşullarda seçilebilir; bu koşullar sağlanmıyorsa geleneksel süreyi beklemek daha doğru olabilir. Farklı yerleştirme ve yükleme kombinasyonlarını inceleyen sistematik derleme de her kombinasyonun aynı düzeyde bilimsel kanıta sahip olmadığını göstermektedir (Kaynak 3).

Tedavi sürecinde ağrı, şişlik veya ateş gibi beklenmeyen bir durum fark ederseniz planlanan kontrolü beklemeden hekiminize başvurmanız önemlidir. Sizin için hangi aşamaların gerektiği ve toplam sürenin ne olacağı, muayene ve gerekirse radyografik değerlendirme sonrasında belirlenir.