İmplant rehberi

Bu rehber, diş implantı hakkında karar vermeden önce sorulan temel soruları bir araya getirir. Her başlıkta kısa bir özet ve konuyu ayrıntılı anlatan yazının bağlantısı yer alır. Buradaki bilgiler genel niteliktedir; sizin için uygun olan seçeneğe ancak muayene ve gerekirse radyografik değerlendirme sonrasında karar verilebilir.

Diş implantı nedir?

Diş implantı, kaybedilen dişin kökünün yerini alan ve çene kemiğine yerleştirilen, genellikle titanyumdan yapılmış vida biçimli bir parçadır. İmplant tek başına diş değildir; kemikle kaynaştıktan sonra üzerine bir bağlantı parçası (abutment) ve kron, köprü ya da protez gibi bir üst yapı yapılır. Bu kaynaşmaya osseointegrasyon denir ve modern implant tedavisinin temelini oluşturur (Kaynak 3).

İmplantın temel avantajı, eksik dişi komşu dişlere dokunmadan tamamlayabilmesidir; klasik köprüde ise komşu dişlerin kron için kesilmesi gerekir. Buna karşılık implant cerrahi bir işlem, iyileşme süresi ve ömür boyu bakım gerektirir. Bu nedenle implant tek seçenek değil, seçeneklerden biridir; köprü veya hareketli protez bazı hastalar için daha uygun olabilir.

İmplantın nasıl çalıştığını, parçalarını ve köprü ya da hareketli protezden farkını implant nedir yazısında bulabilirsiniz.

Kimler implant için uygundur?

Eksik dişi olan ve çene gelişimi tamamlanmış yetişkinlerin çoğu implant için değerlendirilebilir; ancak her durumda uygun değildir. Sigara kullanımı, kontrol altında olmayan diyabet, tedavi edilmemiş diş eti hastalığı (periodontitis), baş-boyun bölgesine radyoterapi öyküsü ve kemik erimesine karşı kullanılan bazı ilaçlar riski artırabilir ya da özel planlama gerektirebilir.

Bu faktörlerin kanıt düzeyini ve "kesin engel" ile "dikkat gerektiren durum" ayrımını implant kimlere yapılır yazısında ayrıntılı olarak ele aldık.

İmplant tedavisi hangi aşamalardan oluşur?

Tedavi muayene ve görüntülemeyle başlar; ardından cerrahi yerleştirme, iyileşme, ölçü ve protezin takılması gelir. Tedavinin son halkası ömür boyu süren kontrollerdir. Günümüzde üç boyutlu görüntüleme (konik ışınlı bilgisayarlı tomografi, KIBT) ve dijital planlama, özellikle kemik miktarının sınırlı olduğu bölgelerde planlamaya yardımcı olur (Kaynak 3).

Her aşamada ne yapıldığını ve neden beklendiğini implant tedavisi aşamaları yazısında adım adım anlattık.

"Tek günde implant" mümkün mü?

Bazı seçilmiş hastalarda implant, diş çekimiyle aynı seansta yerleştirilebilir ve kısa süre içinde üzerine geçici diş takılabilir. Bu yaklaşımlar "immediat yerleştirme" ve "immediat yükleme" olarak adlandırılır; kemik kalitesi, implantın ilk sabitliği ve ısırma kuvvetleri uygun değilse önerilmez. ITI konsensüs raporu, yerleştirme ve yükleme zamanlamasının birlikte düşünülmesi gerektiğini vurgular (Kaynak 5).

Kimler için uygun olduğunu ve sınırlamalarını tek günde implant yazısında bulabilirsiniz.

İmplant ne kadar dayanır?

İmplantlar uzun dönemde yüksek oranda ağızda kalmaktadır; tek diş implantlarında 10 yıllık sağkalımın yüzde 95 civarında hesaplandığı sistematik derlemeler vardır (Kaynak 2). Aynı derlemeler, vida gevşemesi, porselen kırığı ve implant çevresi iltihabı gibi komplikasyonların da sık görüldüğünü gösterir. Bu nedenle "ağızda kalma" ile "sorunsuz çalışma" aynı şey değildir.

Sağkalım ve başarı kavramları, peri-implantitis ve bakım için implant ömrü yazısına bakabilirsiniz.

İmplant üstüne hangi protezler yapılır?

İmplant üstü protez, eksik diş sayısına ve kemik durumuna göre tek kron, köprü, tam ark sabit protez ya da implantlara tutunan hareketli protez (overdenture) olarak planlanır. Protezin vidayla mı yoksa simanla mı sabitleneceği de önemli bir karardır.

Seçenekleri ve vidalı-simante karşılaştırmasını implant üstü protez türleri yazısında tablo halinde bulabilirsiniz. Tedavi sürecinin protez tarafı için implant üstü protez sayfasını inceleyebilirsiniz.

Hangi seçenek kimin için? Hızlı karşılaştırma

İmplant ile köprü arasındaki farkları implant mı köprü mü yazısında, tam dişsiz çenelerdeki seçenekleri ise hareketli protez mi implant mı yazısında karşılaştırdık.

Riskler ve sınırlamalar

İmplant tedavisi cerrahi bir işlem içerdiği için şişlik, kanama, enfeksiyon, sinir veya sinüs gibi komşu yapılarla ilgili riskler taşır. Uzun dönemde en önemli biyolojik sorun, implant çevresindeki dokularda plakla ilişkili iltihaptır; 2017 Dünya Çalıştayı sınıflamasında bu durum "peri-implant mukozit" ve ilerleyici kemik kaybıyla birlikte olduğunda "peri-implantitis" olarak tanımlanır (Kaynak 1). Avrupa Periodontoloji Federasyonu kılavuzu, korunmanın implant planlanırken başlaması ve implant yüklendikten sonra düzenli destek bakım programının sürdürülmesi gerektiğini belirtir (Kaynak 4).

Hangi hekime başvurulur?

İmplant tedavisi cerrahi ve protez olmak üzere iki evreden oluşur; diş eti hastalığı varsa önce bu tedavi edilir. Protez evresi ise kaybedilen dişlerin işlev ve estetik olarak yeniden yapılmasıdır ve protetik diş tedavisi uzmanlığının (protez uzmanlığı) temel konularındandır.

Protez uzmanı, tedavinin sonunda ağızda olacak dişleri baştan tasarlayarak implantların sayısı ve konumu için yol gösterir. Bu, "önce protezi düşün, sonra implantı yerleştir" yaklaşımıdır. Protez uzmanlığının ne olduğunu protez uzmanı nedir yazısında anlattık. Protez uzmanı Dr. Dirim Bozok'un eğitim ve çalışma alanları için Dr. Dirim Bozok sayfasına bakabilirsiniz.

Kesin tedavi planı her zaman muayene ve gerekirse radyografik değerlendirme sonrasında, genel sağlık durumunuz birlikte ele alınarak belirlenir.