İmplantlarım başka yerde yapıldı; protezini yaptırabilir miyim?

Başka bir yerde yerleştirilen implantlara protez yapılabilir mi?

Evet, başka bir yerde yerleştirilen implantlara protez yapılması çoğu durumda mümkündür. Ancak protezin planlanmasından önce implantların sağlıklı ve kemikle kaynaşmış olduğu, hangi sisteme ait olduğu ve protez yapımına uygun konumda bulunduğu doğrulanmalıdır.

İmplant tedavisinin protez evresi, kaybedilen dişlerin işlev ve estetik olarak yeniden yapıldığı aşamadır ve protez uzmanlığının temel konularındandır. Protez uzmanı Dr. Dirim Bozok'un doktora tezi de implant destekli protezler üzerinedir. Bu evrede kararlar, implantın kemikteki konumunu değil, ağızda olması gereken dişleri merkeze alır.

Bu yazı, protez evresine geçmeden önce nelerin değerlendirildiğini ve hangi bilgilerin işinizi kolaylaştıracağını anlatır.

İlk muayenede neler değerlendirilir?

İlk muayenede implant çevresi dokuların sağlığı, kemik seviyesi, implantların konumu ve açısı, implant sistemi ve ısırma ilişkisi değerlendirilir. Bu değerlendirme, protezin kalıcı ve temizlenebilir olması için temel oluşturur.

2017 Dünya Çalıştayı konsensüsüne göre sağlıklı implant çevresi dokularda kızarıklık, nazik sondalamada kanama, şişlik ve akıntı bulunmaz (Kaynak 5). Bu bulgulardan biri varsa, protezden önce implant çevresi iltihabın tedavisi gerekir. Bu konuyu peri-implantitis yazısında ayrıntılı anlattık.

Röntgen, implantın çevresindeki kemik seviyesini ve kaynaşmanın durumunu gösterir; gerekirse üç boyutlu görüntüleme ile implantın kemikteki açısı ve komşu yapılarla ilişkisi incelenir. Karşı çenedeki dişler, ısırma yüksekliği ve diş sıkma alışkanlığı da protez tasarımını etkiler.

İmplantın sistemi neden önemli?

İmplant sistemi önemlidir, çünkü protezi implanta bağlayan parçalar (bağlantı parçası ya da abutment, vida ve ölçü parçaları) implantın bağlantı tipine birebir uymak zorundadır. Uyumsuz bir parça vida gevşemesine, parça kırılmasına veya bağlantı bölgesinde aralık oluşmasına yol açabilir.

Dünyada çok sayıda implant üreticisi ve tasarımı vardır. Bu çeşitliliği gösteren bir çalışmada 21 ülkeden 87 üreticiye ait 231 farklı implant tasarımı belirlenmiş ve tanımlamaya yardımcı bir yazılım geliştirilmiştir (Kaynak 1). Tasarımların bir kısmı birbirine çok benzediği için yalnızca dış görünüşe bakarak sistem tanımak her zaman mümkün olmaz.

Son yıllarda röntgen görüntülerinden implant sistemini tanıyan yapay zekâ modelleri de araştırılmaktadır. Bir sistematik derleme ve meta-analizde bu modellerin genel doğruluğu yüzde 92,16 bulunmuş, ancak çalışmaların çoğunda yanlılık riskinin yüksek olduğu ve klinik kullanımda sınırlamalar bulunduğu belirtilmiştir (Kaynak 2). Bu nedenle en güvenilir bilgi kaynağı hâlâ tedavi kayıtlarıdır.

Muayeneye hangi belgeleri getirmelisiniz?

Muayeneye implant kartınızı ve elinizdeki tüm tedavi kayıtlarını getirmeniz süreci belirgin biçimde kolaylaştırır. Belgeleriniz yoksa, tedavinin yapıldığı yerden kayıtlarınızın bir kopyasını isteyebilirsiniz.

Yardımcı olan bilgiler şunlardır:

• İmplant kartı veya pasaportu: Sistem adı, implantın çapı, boyu ve seri bilgileri.
• Yerleştirme tarihi: İmplantın ne kadar süredir kemikte olduğunu gösterir.
• Ek işlemler: Kemik ekleme veya sinüs işlemi yapıldıysa türü ve tarihi.
• Görüntüler: Yerleştirme sonrası çekilmiş röntgen ve varsa tomografi kayıtları.
• Kullanılan geçici parçalar: İyileşme başlığı veya geçici diş varsa bunlara ait bilgiler.

Bu bilgiler, doğru parçaların seçilmesine ve gereksiz görüntülemenin önlenmesine yardımcı olur.

Orijinal parça mı, uyumlu parça mı?

Mümkün olduğunda, implant sistemiyle aynı üreticinin orijinal parçaları ya da üreticisince onaylanmış parçalar tercih edilir. Bağlantı bölgesindeki küçük uyum farkları, uzun dönemde vida ve protez sorunlarına zemin hazırlayabilir.

Laboratuvar çalışmalarını bir araya getiren bir sistematik derlemede, orijinal ve üreticisince onaylanmış parçalar; yalnızca "uyumlu" olarak başka bir yerde üretilen parçalara göre mekanik dayanım, sızıntı ve kenar uyumu açısından daha iyi sonuç vermiştir. Derleme, bu sonuçların laboratuvar verisi olduğunu ve uzun dönem klinik çalışmalara ihtiyaç bulunduğunu da belirtir (Kaynak 3).

İmplantın açısı veya konumu uygun değilse ne olur?

İmplantın açısı veya konumu ideal değilse bile çoğu durumda protez yapılabilir; açılı bağlantı parçaları, açılı vida kanalı ya da simanla tutturulan bir tasarım bu farkı telafi edebilir. Önemli olan, sonuçta temizlenebilir, onarılabilir ve ısırmayla uyumlu bir protez elde etmektir.

Açılı vida kanallı protezleri inceleyen bir sistematik derleme, kısa dönem klinik sonuçların umut verici olduğunu, ancak uzun dönem güvenilirlik verisinin henüz yetersiz olduğunu bildirir. Aynı derlemede vida gevşemesine direnci etkileyen faktörler arasında sıkma kuvveti, vida tasarımı ve kanalın açısı sayılmıştır (Kaynak 4). Vidalı ve simanla tutturulan protezlerin farklarını vidalı mı simante mi yazısında karşılaştırdık.

Örnek: Birkaç implantı olan ve bir implantı protez dişlerinin arasına denk gelen bir hastada, o implantı proteze dahil etmeden diğer implantlar üzerine köprü planlamak bazen daha temizlenebilir bir sonuç verir.

Protez odaklı planlama bu durumda nasıl uygulanır?

İmplantlar yerleştirilmiş olsa da planlama yine sonunda ağızda olacak dişlerden başlar. Önce dişlerin nerede olması gerektiği belirlenir, ardından mevcut implantların bu dişleri ne ölçüde taşıyabileceği değerlendirilir.

Bu amaçla dişlerin dizilişi, boyu ve dudak desteği önce bir prova ya da dijital tasarım üzerinde görülür. Geçici protez bu aşamada önemli bir araçtır: konuşma, gülüş ve ısırma birkaç hafta boyunca denenir, kalıcı protez bu deneyime göre şekillenir. İmplant sayısı ya da dağılımı planlanan dişleri taşımaya yetmiyorsa, sabit protez yerine implantlara tutunan hareketli bir protez gibi seçenekler de konuşulabilir.

Bu yaklaşımın amacı, implantın konumuna mecbur kalan bir protez değil, implantları en uygun şekilde kullanan bir protez yapmaktır.

Süreç nasıl ilerler ve ne kadar sürer?

Kayıtlar tam, implantlar sağlıklı ve sistem tanımlanmışsa protez evresi çoğunlukla birkaç seansta tamamlanır. Parça temini, diş eti hazırlığı veya implant çevresi iltihabın tedavisi gerekiyorsa süre uzar.

Tipik sıra şöyledir: muayene ve kayıtların incelenmesi, gerekirse görüntüleme, diş eti şekillendirme, ölçü veya dijital tarama, dişlerin provası ve protezin takılması. Protez seçenekleri için implant üstü protez türleri yazısına, iyileşme ve yükleme süreleri için implant sonrası protez ne zaman takılır yazısına bakabilirsiniz.

Suadiye ve çevresinden başvuruda süreç nasıl planlanır?

Süreç, implant kayıtlarınız ve radyografilerinizle yapılan ilk muayeneden sonra, gereken seans sayısı belirlenerek planlanır. İmplantlarınızı başka bir şehirde veya uzak bir yerde yaptırdıysanız ve Suadiye, Bostancı ya da Kadıköy çevresinde yaşıyorsanız, protezin ve sonraki kontrollerin yakın bir yerde yürütülmesi düzenli bakımı kolaylaştırır. Muayenehane Kadıköy'ün Suadiye semtindedir; adres ve ulaşım bilgisi muayenehane sayfasındadır.

Sınırlamalar ve dikkat edilmesi gerekenler

Her implant üzerine protez yapılamayabilir. Sistem tanımlanamıyorsa, parçalar artık üretilmiyorsa, implant çevresinde ilerlemiş kemik kaybı varsa ya da konum protezin temizlenmesini engelliyorsa farklı bir plan gerekebilir.

Protez yapıldıktan sonra da implantlar düzenli kontrol ister. 2017 Dünya Çalıştayı konsensüsü, protez tamamlandıktan sonra başlangıç röntgeni ve diş eti ölçümlerinin alınmasını önerir; böylece ileride oluşabilecek değişiklikler erken fark edilir (Kaynak 5).

Size uygun protez seçeneğine, muayene ve gerekirse radyografik değerlendirme sonrasında, mevcut implantların durumu ve beklentileriniz birlikte ele alınarak karar verilir. Protez evresinin ayrıntıları için implant üstü protez sayfasına bakabilirsiniz.