Vidalı mı, simante mi implant üstü protez?

Vidalı ve simante implant üstü protez arasındaki fark nedir?

Fark, protezin implanta nasıl bağlandığıdır: vidalı protez bir vidayla implanta ya da bağlantı parçasına sıkılır, simante protez ise bağlantı parçasının (abutment) üzerine bir simanla yapıştırılır. İkisi de sabit protezdir; yani hasta tarafından çıkarılmaz.

Vidalı protezde dişin yüzeyinde, vidaya ulaşmayı sağlayan küçük bir kanal bulunur. Bu kanal protez takıldıktan sonra diş renginde bir dolguyla kapatılır. Hekim gerektiğinde dolguyu kaldırır, vidayı açar ve protezi çıkarır.

Simante protez doğal dişe yapılan kron gibidir: bağlantı parçası implanta vidalanır, kron bunun üzerine yapıştırılır. Yüzeyde vida deliği yoktur. Protez türlerinin genel tablosunu implant üstü protez türleri yazısında bulabilirsiniz.

Hangisi daha uzun ömürlüdür?

Sistematik derlemelerde iki yöntemin ağızda kalma oranları birbirine yakın bulunmuştur; fark, karşılaşılan sorunların türündedir. Bu nedenle soru "hangisi daha dayanıklı" değil, "hangi sorunu yönetmek daha kolay" sorusudur.

2012 tarihli bir sistematik derlemede 5 yıllık sağkalım, simante kısmi köprülerde yüzde 96,9, vidalı kısmi köprülerde yüzde 98 olarak hesaplanmıştır. Aynı derleme, simante protezlerde implant kaybı ve 2 mm'den fazla kemik kaybı gibi daha ciddi biyolojik sorunların, vidalı protezlerde ise daha çok teknik sorunların görüldüğünü; vidalı protezlerin kolay sökülebildiği için bu sorunların daha kolay tedavi edilebildiğini bildirir (Kaynak 1).

2014 tarihli başka bir derlemede 5 yıllık sağkalım simante protezlerde yüzde 96,03, vidalı protezlerde yüzde 95,55 bulunmuş ve fark istatistiksel olarak anlamlı değildir. Bu derlemede vidalı protezlerde toplamda daha az teknik ve biyolojik sorun görülmüştür (Kaynak 2).

Siman artığı neden önemlidir?

Siman artığı önemlidir, çünkü protez yapıştırılırken diş eti altına taşan ve temizlenemeyen siman, implant çevresi iltihap için olası bir risk göstergesidir. Vidalı protezlerde bu risk yoktur.

İmplant çevresi hastalık bulguları olan hastaları inceleyen bir çalışmada, bu implantların çoğunda (yüzde 81) siman artığı bulunmuş; siman temizlendikten sonra implantların yüzde 74'ünde iltihap bulguları kaybolmuştur (Kaynak 5). Bu çalışma küçük bir hasta grubuna dayanır, ancak sonuç daha sonraki derlemelerle de desteklenmiştir.

Konuyu inceleyen sistematik derleme, siman artığını olası bir risk göstergesi olarak tanımlamış ve diş eti iyileşmesi 4 haftadan kısa olduğunda daha sık görüldüğünü bildirmiştir. Derleme, kron kenarının diş eti seviyesinde ve temizlenebilir konumda olmasını, diş etinin olgunlaşmasının beklenmesini ve protez takıldıktan sonra erken kontrol yapılmasını önerir (Kaynak 4). İmplant çevresi iltihabı için peri-implantitis yazısına bakabilirsiniz.

Kemik kaybı açısından fark var mı?

Kemik kaybı açısından çalışmalar çelişkili sonuçlar vermiştir ve bulunan farklar küçüktür. Bu nedenle kemik kaybı tek başına seçimi belirleyen bir ölçüt olarak kullanılmamalıdır.

2016 tarihli bir meta-analizde simante protezlerde implant çevresindeki kemik kaybı biraz daha az bulunmuş, ancak yazarlar bu küçük farkın klinik olarak anlamlı olmayabileceğini belirtmiştir (Kaynak 3). Öte yandan 2012 tarihli derlemede 2 mm'den fazla kemik kaybı simante tek kronlarda daha sık görülmüştür (Kaynak 1). Kanıtlar, yöntemden çok uygulamanın ayrıntılarının (siman kontrolü, kenar konumu, temizlenebilir tasarım) önemli olduğunu düşündürür.

Estetik ve implant açısı seçimi nasıl etkiler?

İmplantın açısı vida kanalını dişin ön yüzüne ya da ince bir bölgesine çıkarıyorsa, simante tasarım veya açılı vida kanalı gündeme gelir. Kanal çiğneme yüzeyine ya da ön dişlerin arka yüzüne denk geliyorsa vidalı tasarım estetiği bozmadan uygulanabilir.

Açılı vida kanallı protezleri inceleyen bir derleme, kısa dönem klinik sonuçların umut verici olduğunu, uzun dönem güvenilirlik verisinin ise henüz yetersiz olduğunu bildirir (Kaynak 6). Bu nedenle bu çözüm, kontrol aralıkları planlanarak kullanılır.

Protez odaklı planlamanın değeri burada ortaya çıkar. Dişler önceden tasarlanıp implantın konumu ve açısı bu tasarıma göre belirlenirse, vida kanalı çoğu zaman istenen yere denk getirilebilir ve seçim estetik bir zorunluluk olmaktan çıkar.

Protez uzmanı hangi ölçütlere bakar?

Protez uzmanı seçimi; onarılabilirlik, siman kontrolünün mümkün olup olmadığı, implantın açısı, estetik bölge ve protezin uzunluğu üzerinden yapar. Aşağıdaki tablo genel bir yol haritasıdır.

Başka bir yerde yerleştirilmiş implantlarda açı ve konum önceden bilinmediği için bu tablo daha da önem kazanır; ayrıntılar için başka yerde yapılan implanta protez yazısına bakabilirsiniz.

İki örnek bu ölçütlerin nasıl uygulandığını gösterir. Arka bölgede tek bir azı dişi eksik olan, implantı dik yerleştirilmiş ve diş eti kalın bir hastada vida kanalı çiğneme yüzeyinin ortasına denk gelir; vidalı kron hem estetik hem de onarılabilirlik açısından sorunsuz bir seçenektir. Ön bölgede implantı dudağa doğru eğimli olan bir hastada ise kanal dişin ön yüzüne çıkacağı için kişiye özel bir bağlantı parçası üzerine simante kron ya da açılı vida kanalı daha uygun olabilir; bu durumda kron kenarı, siman artığının temizlenebileceği düzeyde tasarlanır.

Bakım ve kontrollerde ne fark eder?

Günlük bakım iki yöntemde aynıdır; fark, profesyonel kontrollerde ve bir sorun çıktığında ortaya çıkar. Vidalı protez sökülebildiği için implant çevresi daha kolay incelenir, gerekirse protez çıkarılıp temizlenir ya da onarılır.

Evde diş fırçası ve ara yüz fırçasıyla temizlik, köprü ve tam ark protezlerde ise protez altına ulaşan özel fırça veya ipler kullanılır. Kontrollerde diş eti kanaması, vida gevşemesi, vida kanalını kapatan dolgunun durumu ve ısırma ilişkisi değerlendirilir.

Simante protezlerde, takıldıktan sonraki ilk kontrol özellikle önemlidir; siman artığı varsa erken dönemde fark edilip temizlenmesi, sonraki sorunları önlemeye yardımcı olur (Kaynak 4). Vidalı protezlerde ise vida sıkılığı ve vida kanalı dolgusu düzenli aralıklarla kontrol edilir. Diş sıkma alışkanlığı varsa her iki yöntemde de gece plağı önerilebilir.

Suadiye'de vidalı ya da simante tasarım kararı nasıl verilir?

Karar; implantın açısı ve derinliği, diş etinin kalınlığı, estetik beklenti ve protezin ileride onarılabilme ihtiyacı birlikte değerlendirilerek verilir. İmplantlarınız henüz yerleştirilmediyse bu seçim protez planlamasının parçası olarak baştan yapılır; mevcut implantlarda ise radyografi ve ağız içi muayene sonrasında belirlenir. Muayenehane Kadıköy'ün Suadiye semtindedir; adres ve ulaşım bilgisi muayenehane sayfasındadır.

Sınırlamalar ve dikkat edilmesi gerekenler

Bu konudaki çalışmalar farklı implant sistemleri, malzemeler ve izlem sürelerine dayanır; kanıtlar tek bir yöntemin her hasta için üstün olduğunu göstermez (Kaynak 1). Vidalı protezde vida gevşemesi ve vida kanalını kapatan dolgunun düşmesi, simante protezde ise simanın çözülmesi ve siman artığı görülebilir.

Hangi yöntem seçilirse seçilsin, düzenli kontrol ve günlük temizlik implantın ömrünü doğrudan etkiler; bakım önerileri için implant bakımı yazısına bakabilirsiniz. Sizin için uygun bağlantı yöntemi, muayene ve gerekirse radyografik değerlendirme sonrasında, implantların konumu ve protezin tasarımı birlikte ele alınarak belirlenir. Protez evresinin ayrıntıları implant üstü protez sayfasında yer alır.