İmplant tedavisi

İmplant tedavisi nedir?

İmplant tedavisi, eksik bir dişin kökünün yerini alacak vida biçimli bir parçanın çene kemiğine yerleştirilmesi ve kemikle kaynaştıktan sonra üzerine kron, köprü veya protez yapılmasıdır. İmplantın kendisi görünmez; ağızda görünen, çiğneyen ve konuşmaya katılan kısım üzerindeki protezdir. Temel kavramları implant nedir yazısında anlattık.

Bu nedenle protez uzmanı açısından implant tedavisinin başlangıç noktası implant değil, dişlerdir. Protez odaklı planlamada önce sonunda ağızda olacak dişler tasarlanır: dudak desteği, gülüşte görünen kısım, konuşma, ısırma ilişkisi ve karşı çenedeki dişler değerlendirilir. İmplantların yeri ve açısı sonunda yapılacak proteze göre planlanır. Böylece implant, protezin hizmetinde olur; protez implantın konumuna mecbur kalmaz.

Kimler için uygundur, kimler için uygun değildir?

İmplant tedavisi genellikle bir, birkaç veya tüm dişleri eksik olan, çene gelişimi tamamlanmış ve genel sağlığı cerrahi bir işleme uygun yetişkinler için düşünülür. Kemik yetersizse kemik ekleme ile uygun koşullar sağlanabilir. Günlük temizliği ve düzenli kontrolleri sürdürebilmek de uygunluğun bir parçasıdır.

Bazı durumlar tedaviyi erteleyebilir veya farklı bir seçeneği öne çıkarabilir. Tedavi edilmemiş diş eti hastalığı önce tedavi edilmelidir. Kontrolsüz diyabet, bazı kemik ilaçları ve baş-boyun bölgesine ışın tedavisi öyküsü ayrıntılı değerlendirme gerektirir. Sigara, implant kaybı, ameliyat sonrası enfeksiyon ve implant çevresinde kemik kaybı riskini artıran bir faktör olarak bildirilmiştir (Kaynak 6). Ayrıntılı ölçütleri implant kimlere yapılır yazısında bulabilirsiniz.

Tedavi aşamaları

1. Muayene ve dinleme: Beklentileriniz, genel sağlığınız, kullandığınız ilaçlar, diş eti sağlığı ve ısırma ilişkiniz değerlendirilir.
2. Dişlerin önceden planlanması: Fotoğraf, ölçü veya dijital tarama ile hedeflenen dişler modellenir; gerektiğinde ağızda prova edilir. Bu tasarım, implant planlamasının referansıdır.
3. Üç boyutlu görüntüleme: Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT, üç boyutlu diş tomografisi) ile kemiğin yüksekliği, genişliği ve sinir, sinüs gibi komşu yapılar incelenir. Avrupa Osseointegrasyon Derneği kılavuzu, bu tür görüntülemenin hastaya net fayda sağlayacak şekilde gerekçelendirilmesini ve radyasyon dozunun makul en düşük düzeyde tutulmasını vurgular (Kaynak 2).
4. Hazırlık: Gerekirse diş eti tedavisi, diş çekimi veya kemik ekleme yapılır.
5. İmplantın yerleştirilmesi: Lokal anestezi altında implant, planlanan diş konumuna uygun biçimde kemiğe yerleştirilir.
6. İyileşme ve geçici protez: İmplant kemikle kaynaşırken geçici bir protezle günlük hayat sürer.
7. Ölçü, prova ve kalıcı protez: İmplant konumları kayda alınır, dişler prova edilir ve kalıcı protez takılır.
8. Kontroller ve destek bakım: Diş eti, kemik seviyesi, vidalar ve ısırma düzenli aralıklarla değerlendirilir.

Her aşamada neler yapıldığını implant tedavisi aşamaları yazısında ayrıntılı anlattık.

Ne kadar sürer?

Toplam süre genellikle birkaç aydır; kemik durumu, kemik ekleme ihtiyacı ve yükleme zamanına göre birkaç haftadan birkaç aya kadar değişir. Cochrane derlemesi, geleneksel yaklaşımda implantların kemikle kaynaşması için 3 ila 8 ay yüksüz bırakıldığını belirtir ve yükleme zamanlarını hemen (bir hafta içinde), erken (bir hafta ile iki ay arası) ve geleneksel (iki aydan sonra) olarak tanımlar (Kaynak 1).

İyileşme sürelerine saygı göstermek, Dr. Dirim Bozok'un benimsediği "Let the nature do its work" (bırakın doğa işini yapsın) yaklaşımının özüdür. Kemik ve diş eti kendi hızında iyileşirken acele etmemek, planın her adımının sağlam bir zemine oturmasına yardımcı olur. Bu bekleme süresi sosyal hayatı durdurmaz: çoğu hastada geçici bir protezle konuşma, gülme ve yemek yeme sürer, kimse sizi dişsiz görmez.

Hızlı yöntemler de bu yaklaşımla çelişmez. Aynı Cochrane derlemesinde, seçilmiş hastalarda hemen yükleme ile geleneksel yükleme arasında ilk yıl içinde implant veya protez kaybı açısından belirgin bir fark gösterilmemiştir (Kaynak 1). ITI konsensüs raporu da implant yerleştirme ve yükleme zamanlamasının planlamada birlikte değerlendirilmesini önerir (Kaynak 3). Uygun koşullarda hemen yükleme bilimsel bir seçenektir; ayrıntılar tek günde implant yazısında.

Riskler ve sınırlamalar

İmplant tedavisi cerrahi bir işlem içerir; şişlik, morarma ve birkaç gün süren hassasiyet sık görülür. Enfeksiyon, kanama, sinir veya sinüsle ilgili komplikasyonlar ve implantın kemikle kaynaşmaması daha az görülen ama mümkün olan risklerdir.

Uzun dönemde en önemli sorunlardan biri implant çevresi hastalıklarıdır. Peri-implant mukozit, implant çevresindeki diş etinin iltihabıdır; peri-implantitis ise bu iltihaba kemik kaybının eşlik ettiği durumdur. Bir sistematik derlemede ağırlıklı ortalama yaygınlık peri-implant mukozit için yüzde 43, peri-implantitis için yüzde 22 olarak hesaplanmıştır; çalışmalar arasında tanım farkları olduğu da belirtilmiştir (Kaynak 5).

Protez tarafında da sorunlar görülebilir. Tek diş implantları üzerindeki kronları inceleyen bir meta-analizde 5 yıl içinde vida gevşemesi yüzde 8,8, kaplama malzemesinde kırık yüzde 3,5 oranında bildirilmiştir (Kaynak 4). Bu yüzden kesin karar, muayene ve gerekirse radyografik değerlendirme sonrasında verilir.

Alternatifler

Köprü ile implantı karşılaştırmak için implant mi köprü mü yazısına, hareketli seçenekler için protez sayfasına bakabilirsiniz.

Bakım ve ömür

İmplant tedavisinin ömrü, planlama ve yapım kalitesi kadar günlük bakımınıza ve düzenli kontrollere bağlıdır. Tek diş implantlarını inceleyen meta-analizde implantların 10 yıllık sağkalımı yüzde 95,2, üzerlerindeki kronların sağkalımı yüzde 89,4 bulunmuştur (Kaynak 4). Yani implant büyük olasılıkla yerinde kalsa da protezin zaman içinde onarım veya yenileme gerektirebileceğini bilmek gerekir.

Avrupa Periodontoloji Federasyonu kılavuzu, implant çevresi hastalıkların önlenmesinin planlama aşamasında başladığını ve implantlar yüklendikten sonra periyodik değerlendirme içeren yapılandırılmış bir destek bakım programı kurulması gerektiğini belirtir (Kaynak 7). Evde diş fırçası ve ara yüz fırçası ile temizlik, kanama veya sallanma fark edildiğinde erken başvuru ve diş sıkma varsa gece plağı kullanımı önemlidir. Protez seçenekleri için implant üstü protez sayfasına bakabilirsiniz.

Protez uzmanı gözüyle

Protez uzmanı açısından iyi bir implant tedavisi, iyi yerleştirilmiş bir implanttan çok, iyi planlanmış bir dişle başlar. Değerlendirmede genellikle şu sorulara yanıt aranır:

• Hedef dişler nerede olmalı? Gülüş hattı, dudak desteği ve konuşma değerlendirilmeden implant konumu belirlenmemelidir.
• Kemik bu konumu destekliyor mu? Üç boyutlu görüntüleme, planlanan diş konumu ile mevcut kemiğin örtüşüp örtüşmediğini gösterir; örtüşmüyorsa kemik ekleme veya farklı bir protez tasarımı gündeme gelir.
• Ne zaman yüklenmeli? İmplantın ilk sabitliği, kemik kalitesi ve ısırma kuvvetleri uygunsa hemen yükleme; değilse iyileşmeyi beklemek daha doğru olabilir.
• Geçici dönem nasıl geçecek? Tedavi boyunca estetik ve işlevin korunması baştan planlanır.
• Temizlenebilir ve onarılabilir mi? Protez, evde temizlenebilecek ve gerektiğinde sökülüp onarılabilecek şekilde tasarlanmalıdır.

Bu kararlar her hastada farklı sonuçlanabilir. Sizin için uygun planın ne olduğu, muayene ve gerekirse radyografik değerlendirme sonrasında, genel sağlık durumunuz ve beklentileriniz birlikte ele alınarak belirlenir.