İmplant sonrası protez ne zaman takılır?

İmplanttan sonra protez ne zaman takılır?

Kalıcı protez çoğu hastada implant kemikle kaynaştıktan sonra, yani yerleştirmeden birkaç ay sonra takılır. Bu kaynaşmaya osseointegrasyon denir: kemik hücreleri implantın yüzeyine tutunur ve implant, üzerine binecek çiğneme kuvvetini taşıyabilecek hale gelir.

Cochrane derlemesi, geleneksel yaklaşımda implantların bu kaynaşma için 3 ila 8 ay yüksüz bırakıldığını belirtir. Aynı derleme yükleme zamanlarını üç gruba ayırır: hemen yükleme (ilk hafta içinde), erken yükleme (bir hafta ile iki ay arası) ve geleneksel yükleme (iki aydan sonra) (Kaynak 1).

"Yükleme", implantın üzerine çiğneme kuvveti alan bir diş takılması demektir. Bu nedenle "protez ne zaman takılır?" sorusunun cevabı aslında "implant ne zaman yüklenmeye hazırdır?" sorusunun cevabıdır.

Bekleme süresini neler belirler?

Bekleme süresini en çok implantın ilk sabitliği, kemiğin kalitesi ve miktarı, kemik ekleme yapılıp yapılmadığı ve implantın diş çekimiyle aynı anda yerleştirilip yerleştirilmediği belirler. Isırma kuvvetleri, diş sıkma alışkanlığı ve genel sağlık da karara katılır.

İmplantın ne zaman yerleştirildiği de önemlidir. Diş çekiminden hemen sonra, diş eti iyileştikten birkaç hafta sonra ya da kemik tamamen iyileştikten sonra yerleştirme seçenekleri vardır. Ön bölgede tek diş kayıplarını inceleyen bir derleme, her seçeneğin kendine özgü seçim ölçütleri olduğunu ve çekimle aynı anda yerleştirmede diş eti çekilmesi riskinin dikkate alınması gerektiğini vurgular; karar için üç boyutlu tomografi dahil ayrıntılı ön değerlendirme önerilir (Kaynak 3).

Kemik ekleme ve sinüs işlemlerinin süreyi nasıl etkilediğini kemik grefti ve sinüs lifting yazısında anlattık.

Hemen yükleme herkes için uygun mu?

Hayır; hemen yükleme, seçilmiş hastalarda bilimsel olarak desteklenen bir seçenektir ama her hasta için uygun değildir. Uygunluk büyük ölçüde implantın yerleştirildiği andaki sabitliğine ve kemiğin durumuna bağlıdır.

Cochrane derlemesinde hemen yükleme ile geleneksel yüklemeyi karşılaştıran çalışmalarda, ilk yıl içinde protez veya implant kaybı açısından belirgin bir fark gösterilmemiştir; tüm çalışmalardaki ortalama implant kaybı yüzde 2,5 gibi düşük bir düzeydedir (Kaynak 1). Derleme aynı zamanda daha iyi tasarlanmış çalışmalara ihtiyaç olduğunu belirtir.

Kısmi dişsizlikte yerleştirme ve yükleme zamanlarını birlikte inceleyen ITI derlemesinde ağırlıklı sağkalım oranları tüm kombinasyonlarda yüksek bulunmuştur; örneğin iyileşmiş kemiğe yerleştirilip geleneksel olarak yüklenen implantlarda yüzde 97,7, çekimle aynı anda yerleştirilip hemen geçici diş takılan implantlarda yüzde 98,4. Ancak bu kombinasyonların kanıt düzeyi aynı değildir: bazıları "bilimsel ve klinik olarak doğrulanmış", bazıları yalnızca "klinik olarak belgelenmiş" kabul edilmiştir (Kaynak 2).

Tamamen dişsiz çenelerde sabit protezlerle yapılan çalışmaları derleyen bir meta-analiz, dikkatli hasta seçimiyle hemen yüklemenin erken ve geleneksel yüklemeye benzer sonuçlar verdiğini bildirir. Çalışmaların çoğu hemen yükleme için en az 30 Ncm yerleştirme torku önermiştir (Kaynak 4). Ayrıntılar için tek günde implant yazısına bakabilirsiniz.

Neden bazen beklemek tercih edilir?

Beklemek, kemiğin ve diş etinin kendi hızında iyileşmesine izin vermek demektir; bu da planın her adımının sağlam bir zemine oturmasına yardımcı olur. Dr. Dirim Bozok'un benimsediği "Let the nature do its work" (bırakın doğa işini yapsın) yaklaşımı bu düşünceye dayanır.

Bu yaklaşım hızlı yöntemlere karşı değildir. Kanıtlar, uygun hastada farklı yükleme zamanlarının benzer sonuçlar verebildiğini gösteriyor (Kaynak 1). Bu da şunu anlatır: hız tek başına bir hedef değildir. İmplantın ilk sabitliği sınırlıysa, kemik eklendiyse ya da estetik bölgede diş eti riski varsa beklemek, kaybedilecek bir zaman değil, sonuca yapılan bir yatırımdır.

Örnek: Ön dişini kaybeden ve kemiği ince olan bir hastada implant ile birlikte kemik eklendiyse, bir süre beklemek ve bu sürede estetik bir geçici protez kullanmak sıklıkla daha öngörülebilir bir sonuç verir.

Bekleme döneminde dişsiz mi kalırım?

Çoğu durumda hayır; bekleme dönemi geçici bir protezle geçer ve konuşma, gülme ve yemek yeme sürer. Geçici protez seçimi, eksik dişin yerine, implantın durumuna ve sizin günlük hayatınıza göre yapılır.

Sık kullanılan geçici seçenekler şunlardır:

• Hareketli geçici protez: Takılıp çıkarılan, hafif bir kısmi protez. Birkaç diş eksikliğinde pratik bir çözümdür.
• Yapıştırma geçici diş: Eksik dişin yerine komşu dişlere yapıştırılan geçici bir diş. Özellikle ön bölgede implant bölgesine baskı yapmadan estetiği korur.
• Mevcut protezin düzenlenmesi: Tam protez kullanan hastalarda protezin iç yüzeyi, implant bölgesine baskı yapmayacak şekilde yumuşak bir malzemeyle düzenlenebilir.
• İmplant üstü geçici kron veya köprü: İlk sabitlik yeterliyse implantın üzerine geçici bir diş takılabilir.

Geçici protez yalnızca bir "bekleme dişi" değildir. Dişlerin boyu, rengi, konuşmaya etkisi ve diş etinin şekli bu dönemde denenir; kalıcı dişler bu deneyime göre tasarlanır. Seçenekleri geçici protez yazısında ayrıntılı anlattık.

Kalıcı protez hangi adımlarla takılır?

Kalıcı protez, implantın kaynaştığı kontrol edildikten sonra genellikle birkaç seansta yapılır. Tipik sıra şöyledir:

1. Kontrol: İmplantın sabitliği ve çevresindeki dokular değerlendirilir, gerekirse röntgen alınır.
2. Diş eti şekillendirme: İyileşme başlığı ya da geçici diş ile diş etine doğal bir form verilir.
3. Ölçü veya dijital tarama: İmplantın konumu, özel ölçü parçalarıyla protez laboratuvarına aktarılır.
4. Prova: Dişlerin dizilişi, rengi, ısırma ilişkisi ve konuşmaya etkisi ağızda denenir.
5. Takma: Protez vida veya simanla bağlanır; bağlantı yönteminin artıları ve eksileri vidalı mı simante mi yazısında anlatılır.
6. Başlangıç kayıtları: 2017 Dünya Çalıştayı konsensüsü, protez tamamlandıktan sonra ileriki kontrollerde karşılaştırma yapabilmek için başlangıç röntgeni ve diş eti ölçümlerinin alınmasını önerir (Kaynak 5).

Tüm sürecin aşamalarını implant tedavisi aşamaları yazısında, protez seçeneklerini implant üstü protez sayfasında bulabilirsiniz.

Suadiye'de protez takvimi nasıl belirlenir?

Protezin ne zaman takılacağı; implantın yerleştirildiği tarih, kemik durumu ve implantın sabitliği değerlendirilerek kişiye özel bir takvimle belirlenir. Bekleme süresince hangi geçici protezin kullanılacağı ve ölçü randevusunun ne zaman yapılacağı da bu muayenede planlanır. Muayenehane Kadıköy'ün Suadiye semtindedir; adres ve ulaşım bilgisi muayenehane sayfasındadır.

Sınırlamalar ve dikkat edilmesi gerekenler

Bu yazıdaki süreler genel aralıklardır; kişiye özel takvim, muayene ve gerekirse radyografik değerlendirme sonrasında belirlenir. Çalışmalar farklı implant türleri, farklı hasta grupları ve farklı izlem sürelerine dayanır; bu nedenle bir çalışmadaki sonuç her hastaya doğrudan uygulanamaz (Kaynak 2).

Hemen yükleme yapılsa bile ilk haftalarda geçici dişe sert yük bindirmemek gerekir. Sigara kullanımı, kontrolsüz diyabet ve diş sıkma kaynaşmayı olumsuz etkileyebilir; bu durumlarda takvim daha temkinli planlanır.

Bekleme dönemi boyunca implant bölgesinde ağrı, şişlik, akıntı veya geçici protezde gevşeme fark ederseniz kontrol randevusunu beklemeden başvurmanız önerilir.