İmplant mı, köprü mü?

İmplant ile köprü arasındaki temel fark nedir?

Temel fark, implantın eksik dişin kökünü kemiğe yerleştirilen bir vidayla yeniden oluşturması, köprünün ise boşluğun iki yanındaki dişlerden destek almasıdır. İmplantta komşu dişlere dokunulmaz; klasik köprüde bu dişler kaplama için küçültülür.

İmplant üstüne tek bir kron yapılır ve bu kron komşu dişlerden bağımsızdır. Köprüde ise eksik dişin yerindeki yapay diş (gövde), iki yandaki kaplamalara bağlı tek parça hâlinde yapıştırılır.

Bir de "yapıştırma köprü" (Maryland tipi köprü) vardır: yapay diş, komşu dişin arka yüzüne yapıştırılan ince bir kanatla tutunur ve diş kesimi çok sınırlıdır. İmplantın temel özelliklerini implant nedir yazısında bulabilirsiniz.

Uzun dönemde hangisi daha iyi sonuç verir?

Uzun dönem ağızda kalma oranları açısından iki yöntem birbirine yakındır; farklılık, karşılaşılan sorunların türündedir. Bu nedenle karar, "hangisi dayanır" sorusundan çok "hangisinin sorunları benim ağzımda daha az olası" sorusuna dayanır.

Pjetursson ve arkadaşlarının sistematik derlemesinde 10 yıllık tahmini ağızda kalma oranı klasik köprülerde yüzde 89,2, implant üstü tek kronlarda yüzde 89,4 olarak bulunmuştur. Aynı derlemede 5 yıl sonunda implant üstü köprüsü olan hastaların yüzde 38,7'sinde, klasik köprüsü olanların ise yüzde 15,7'sinde bir tür komplikasyon görülmüştür (Kaynak 1).

İmplant üstü tek kronlara odaklanan daha yeni bir derlemede kronların 5 yıllık ağızda kalma oranı yüzde 96,3, 10 yıllık oranı yüzde 89,4 bulunmuş; 5 yılda vida gevşemesi yüzde 8,8 oranında bildirilmiştir (Kaynak 2). Yani implant başarılı olsa bile üzerindeki parçaların bakım ve onarım ihtiyacı olabilir.

Komşu dişlerin durumu kararı nasıl etkiler?

Komşu dişler sağlamsa implant, zaten büyük dolgulu ya da kaplama gerektiriyorsa köprü genellikle daha mantıklıdır. Sağlam bir dişi yalnız köprü ayağı olsun diye kesmek geri dönüşü olmayan bir işlemdir.

Köprülerde en sık görülen sorunlar destek dişte çürük ve sinir canlılığının kaybı gibi biyolojik komplikasyonlardır (Kaynak 1). Bu nedenle destek dişin kök boyu, diş eti desteği ve kanal durumu dikkatle değerlendirilir.

Örnek: İki yanındaki dişleri eski ve geniş dolgulu olan bir hastada köprü, hem boşluğu kapatır hem de bu dişleri kaplamayla korur. İki yanı hiç işlem görmemiş dişlere sahip genç bir hastada ise implant ilk düşünülen seçenek olabilir.

Kemik ve genel sağlık neden önemli?

İmplant için boy ve genişlik olarak yeterli kemik ve implant cerrahisine engel olmayan bir genel sağlık gerekir; köprü ise kemik miktarından daha az etkilenir. Diş çekiminden sonra kemik zamanla incelebilir; bu durumda implant öncesi kemik artırma gerekebilir.

Kontrolsüz şeker hastalığı, yoğun sigara kullanımı, bazı kemik ilaçları ve baş-boyun bölgesine radyoterapi öyküsü implant planlamasını etkileyebilir. Bu konuları implant kimlere yapılır yazısında ayrıca ele aldık.

Kemik ve sinir, sinüs gibi yapıların konumu çoğu zaman üç boyutlu görüntüleme ile değerlendirilir. Kesin karar muayene ve gerekirse radyografik değerlendirme sonrası verilir.

Tedavi süreci açısından ne fark vardır?

Köprü genellikle birkaç hafta içinde, implant ise çoğunlukla birkaç ay içinde tamamlanır. Bu fark, implantın kemikle kaynaşması için gereken bekleme süresinden kaynaklanır.

Köprüde tipik sıra şöyledir: destek dişlerin hazırlanması ve geçici köprünün takılması, ölçü, prova ve kalıcı köprünün yapıştırılması. Destek dişlerden birinin kanal tedavisine ihtiyacı varsa bu işlem köprüden önce yapılır.

İmplantta ise planlama ve görüntüleme, implantın yerleştirilmesi, iyileşme dönemi ve ardından üst yapının (kronun) yapılması aşamaları vardır. Kemik artırma gerekiyorsa süre uzayabilir. Bazı seçilmiş vakalarda implantla aynı gün geçici bir diş takılabilir; bu konu tek günde implant yazısında ele alınmıştır.

Ön bölgede boşluğun iyileşme döneminde açık kalmaması için geçici bir hareketli protez ya da yapıştırma geçici diş kullanılabilir. Tedavi süresinin sizin için ne kadar önemli olduğu, karar verirken konuşulması gereken bir konudur.

İmplant, köprü ve yapıştırma köprü nasıl karşılaştırılır?

Üç seçenek; diş kesimi, süre, temizlik ve karşılaşılan sorunlar açısından farklıdır. Aşağıdaki tablo genel bir karşılaştırmadır.

Yapıştırma köprüler için yapılan bir derlemede 5 yıllık ağızda kalma oranı yüzde 91,4, 10 yıllık oranı yüzde 82,9 bulunmuş; en sık sorun olan sökülme 5 yılda yüzde 15 oranında görülmüştür. Tek kanatlı ve ön bölgedeki yapıştırma köprülerin sonuçları daha iyi bulunmuştur (Kaynak 3).

Kanıtlar tedavi sıralaması için ne söylüyor?

Birden fazla sistematik derlemeyi birlikte değerlendiren bir çalışma, iki ucu dişe dayanan klasik köprüleri ve implant üstü kron ile köprüleri birinci öncelikli seçenekler olarak önermiştir. Tek taraflı (konsol) köprüler, dişe ve implanta birlikte dayanan köprüler ve yapıştırma köprüler ise daha yüksek yıllık başarısızlık oranları nedeniyle ikinci öncelikli seçenekler olarak sınıflandırılmıştır (Kaynak 4).

Öte yandan Cochrane'in kısmi dişsizlik derlemesi, randomize çalışmalara dayanarak belirli bir yöntemin herkese önerilebileceğini gösteren yeterli kanıt bulunmadığını belirtmiştir (Kaynak 5). Kanıt yol gösterir; karar kişiye göre verilir.

Sınırlamalar ve dikkat edilmesi gerekenler

İmplantın sınırlamaları; cerrahi işlem gerekmesi, iyileşme süresi, bazı hastalarda kemik artırma ihtiyacı ve implant çevresi iltihabı (periimplantitis) riskidir. Sigara ve yetersiz ağız temizliği bu riski artırır. İmplantın ömrünü etkileyen etkenleri implant ömrü yazısında bulabilirsiniz.

Köprünün sınırlamaları; sağlam dişlerin kesilmesi, destek dişlerde çürük ve kanal tedavisi ihtiyacı ve bir destek diş kaybedildiğinde köprünün tamamen yenilenmesinin gerekebilmesidir. Yapıştırma köprüler ise her kapanış ve her bölge için uygun değildir.

Hangi yöntem seçilirse seçilsin, yıllık kontroller ve günlük ara yüz temizliği sonucu doğrudan etkiler. Protez seçeneklerinin tümünü görmek için protez rehberi sayfasına dönebilirsiniz.