Bonding ve kompozit lamina

Bonding ve kompozit lamina nedir?

Bonding, diş renginde bir dolgu malzemesi olan kompozit reçinenin dişe yapıştırılıp ağız içinde elle şekillendirilmesi ve sertleştirilmesiyle yapılan estetik bir işlemdir. Küçük düzeltmeler için yapıldığında "bonding", dişin ön yüzünün tamamı kaplandığında "kompozit lamina" veya "direkt kompozit veneer" adını alır.

Kompozit, laboratuvara gönderilmeden doğrudan ağızda uygulanabilir. Bu nedenle çoğu zaman tek seansta tamamlanır ve hekim şekli, rengi ve boyu hasta ile birlikte adım adım ayarlayabilir.

En önemli özelliği koruyuculuğudur. Laboratuvarda yapılan bir karşılaştırmada, porselen lamina için yapılan hazırlıkların direkt kompozit lamina hazırlıklarına göre daha fazla diş dokusu kaldırdığı bildirilmiştir (Kaynak 4). Birçok durumda bonding hiç kesim yapılmadan uygulanabilir.

Kimler için uygundur, kimler için uygun değildir?

Bonding; ön dişlerde küçük kırıklar, aralıklar, hafif biçim bozuklukları, boy farkları ve sınırlı renk sorunları için uygundur. Geri dönüşlü bir çözüm isteyen, dişleri henüz gelişimini tamamlayan genç hastalarda veya kalıcı bir tedaviye geçmeden önce deneme yapmak isteyenlerde sık tercih edilir.

Şiddetli diş sıkma, çok koyu renkli dişlerde tam renk örtme beklentisi ve dişin büyük bölümünün kaybedildiği kırıklarda bonding sınırlı kalabilir. Kanal tedavili dişlerde de risk artar: bir klinik çalışmada direkt kompozit laminaların yıllık başarısızlık oranı canlı dişlerde yüzde 4,9, kanal tedavili dişlerde yüzde 9,8 bulunmuştur (Kaynak 2).

Direkt kompozit mi, laboratuvarda hazırlanan kompozit mi?

Kompozit laminalar ağız içinde doğrudan (direkt) yapılabileceği gibi, ölçü alınarak laboratuvarda da (indirekt) hazırlanabilir. Direkt uygulama tek seansta tamamlanır, en az hazırlığı gerektirir ve hekime biçimi ağızda ayarlama olanağı verir. Laboratuvarda hazırlanan kompozit ise daha kontrollü bir biçim ve yüzey sağlayabilir, ancak ek seans ve genellikle biraz daha fazla hazırlık gerektirir. Hangi yolun seçileceği diş sayısına, düzeltmenin karmaşıklığına ve kapanışa bağlıdır. Her iki durumda da kompozitin renklenme ve aşınma özellikleri benzerdir ve düzenli cila gerekir.

Tedavi aşamaları

1. Muayene ve planlama: Dişler, diş eti, kapanış ve diş sıkma değerlendirilir. Birden çok diş için hedef form önceden tasarlanabilir.
2. Renk seçimi: Kompozitin rengi ve katmanları doğal diş ışığında seçilir. Beyazlatma planlanıyorsa genellikle önce o yapılır ve renk yerleşene kadar beklenir.
3. Yüzey hazırlığı: Diş yüzeyi temizlenir; gerekiyorsa çok sınırlı bir hazırlık yapılır. Yüzey, yapıştırmaya uygun hale getirilir.
4. Katmanlı uygulama: Kompozit katmanlar halinde yerleştirilir, şekillendirilir ve ışıkla sertleştirilir.
5. Bitirme ve cila: Biçim son haline getirilir ve yüzey parlatılır.
6. Kapanış kontrolü: Isırma ve çene hareketlerinde restorasyonun zorlanmadığı kontrol edilir.

Ne kadar sürer?

Bonding genellikle tek seansta tamamlanır; birden çok dişin kompozit lamina ile kaplandığı durumlarda 1–2 seans gerekebilir. Süre, diş sayısına ve düzeltmenin kapsamına bağlıdır.

Beyazlatma, diş eti tedavisi veya ortodonti gibi ön işlemler gerekiyorsa toplam süre uzar. Bitirme ve cilanın bir kontrol seansında tamamlanması da planlanabilir.

Riskler ve sınırlamalar

Kompozitin başlıca sorunları kırılma, kenarda renklenme, yüzey parlaklığının kaybı ve aşınmadır. Ön dişlerdeki kompozit restorasyonlarla ilgili bir sistematik derlemede yıllık başarısızlık oranları yüzde 0 ile 4,1 arasında bulunmuş ve en sık başarısızlık nedeni diş veya restorasyon kırığı olmuştur (Kaynak 1). Aynı derlemede estetik nedenlerle yapılan restorasyonlarda estetikle ilgili başarısızlıkların daha sık olduğu belirtilmiştir.

Retrospektif bir çalışmada ortalama 3,5 yıllık kullanımda direkt kompozit laminaların genel sağkalımı yaklaşık yüzde 80 bulunmuş, en sık başarısızlık nedeni kırılma olmuştur (Kaynak 2). Diş sıkma ve sert cisimleri ısırma bu riski artırır.

Kompozitin rengi beyazlatmayla açılmaz. Bu nedenle ileride beyazlatma yapılırsa kompozitlerin yenilenmesi gerekebilir.

Kompozitin başarısı, uygulama sırasında yapıştırma alanının nemden ve tükürükten korunmasına da bağlıdır. Katmanların doğru sertleştirilmesi ve son cilanın özenle yapılması, yüzeyin renklenmeye ve plak tutmaya karşı direncini etkiler. Kenarlarda zamanla oluşabilecek ince renk çizgileri çoğu zaman cila ile giderilebilir; derinleşmişse o bölümün yenilenmesi gerekir.

Alternatifler

Randomize bir çalışmada on yıllık sonuçlar porselen laminalar lehine bulunmuştur: indirekt kompozit laminalarda sağkalım yüzde 75, porselen laminalarda yüzde 100 olarak bildirilmiştir; ancak çalışma yalnız 48 restorasyonla yapılmıştır (Kaynak 3). Porselen seçeneği için lamine diş sayfasına bakabilirsiniz.

Bakım ve ömür

Kompozit restorasyonlar doğal dişler gibi fırçalanır ve diş ipiyle temizlenir. Çay, kahve ve sigara renklenmeyi artırabilir. Sert cisimleri ısırmaktan kaçınmak ve diş sıkma varsa gece plağı kullanmak kırılma riskini azaltır.

Kontrollerde yüzey cilalanabilir, küçük kırıklar ve kenar renklenmeleri onarılabilir. Bu, kompozitin önemli bir avantajıdır: restorasyonun tamamını yenilemeden bakım yapmak çoğu zaman mümkündür. Renk açma planınız varsa diş beyazlatma sayfasına bakabilirsiniz.

Ömür konusunda klinik veriler geniş bir aralık gösterir ve kişisel bir süre vaadi yapılamaz. Genel olarak kompozitin porselene göre daha sık bakım ve yenileme gerektirdiği kabul edilir.

Diş sıkma varsa kompozitin kesici kenarları ve köşeleri aşınmaya ve kırılmaya daha açıktır. Bu durumda kapanışın düzenlenmesi ve gece plağı kullanımı, bakım planının bir parçası olarak düşünülmelidir.

Protez uzmanı gözüyle

Protez uzmanı açısından bonding, hem başlı başına bir tedavi hem de bir karar aracıdır. Geri dönüşlü olduğu için, kalıcı bir restorasyona geçmeden önce yeni diş boyunun ve biçiminin hasta tarafından günlük hayatta denenmesini sağlayabilir.

Değerlendirilen başlıca kriterler şunlardır: düzeltmenin büyüklüğü, diş sıkma ve kapanış, dişin canlılığı, renk örtme ihtiyacı ve hastanın düzenli bakım ve cilaya ayırabileceği zaman. Küçük ve orta düzeltmelerde, özellikle genç hastalarda, önce en az müdahaleli seçenek olarak bonding'in konuşulması koruyucu bir yaklaşımdır.

Seçenekleri birlikte değerlendirmek için lamine kimlere uygun makalesine bakabilirsiniz. Size uygun seçeneğe dair kesin karar, muayene ve gerekirse radyografik değerlendirme sonrasında verilir.